|
|
Antik çağ [değiştir]Eusebius'a
göre şehrin kuruluş
tarihini MÖ 756
olmakla birlikte bu
iddia Trabzon'u
İstanbul, Roma
hatta, genel kanıya
göre Trabzon ve
diğer Doğu Karadeniz
kolonizasyonunu
geçekleştiren
Sinop'tan daha eski
bir kent
yapmaktadır. Bu
durum gerçekse
Sinoplular varolan
bir kenti MÖ 630
tarihinden sonra
yeniden kolonize
etmiş
olmalıdırlar.[1]
Anabasis'te geçen "Pontos
Euksenios
kıyısındaki bu şehir
Sinope’nin Kolhis
ülkesindeki
kolonisidir"ifadesi
daha sonra Arrian ve
Peripleus tarafından
da onaylanmıştır.[2]
Merkezinde
Yunanlıların çevre
köylerinde bugünkü
Lazların ataları
olan Kolhislilerin
ve Tsanlar'ın
yaşadığı Trabzon,
Antik çağ ve
sonrasında Zigana
geçidi üzerinden
Ermenistan ve
Euphrates civarında
üretilen ticari
malların takas
edildiği ticaret
merkezi ve dış
ülkelere satıldığı
bir ihraç limanı
özelliğindeydi.
Pontus İmparatoru
Mithridates'in Roma
İmparatorluğu ile
giriştiği bir dizi
savaşı kaybetmesinin
ardından Anadolu
topraklarının
yanısıra Trabzon'da
Roma hakimiyetine
girmiştir.
Roma ve Bizans
[değiştir]Pompey'e
karşı mücadelesinde
Mithridates'e destek
vermeyen Trabzon
Roma döneminde
ödüllendirilmiş
serbest şehir
statüsü
kazandırılmıştır.
[3] Bizzat kente
gelen Arrian,
Trapezus’un Roma
döneminde güney
Karadenizdeki en
önemli liman kenti
olduğunu
belirtmiştir. Roma
İmparatoru Hadrian
döneminde restore
edilen kente, Trajan
döneminde Pontus
Kapadokyası
eyaletinin başkenti
olmuş ve yeni bir
liman inşa
edilmiştir.[4]
Gallianus döneminde
bir Germen kabilesi
olan Gotlar
tarafından
yağmalanmış [5],
Justinian döneminde
tekarar onarılarak
eski konumunu
kaznamıştır.
İstanbul’un Latinler
tarafından işgali
üzerine Komnenos
ailesi,Trabzon'a
sığınarak 1461
tarihine Osmanlı
fethine dek sürecek
bağımsız bir krallık
(Trabzon
İmparatorluğu)
kuracaklar,
kendilerini Roma
İmparatoru ilan
edeceklerdi [6]
Trabzon
İmparatorluğu
[değiştir]
Sümela manastırı,
Trabzon 2007Komnenos
hanedanından VII.
Michael Latin işgali
nedieniyle Trabzon'a
gelerek teyzesi
Gürcü kraliçesi
Tamara'nın da
desteğiyle kendini
Roma İmparatoru ilan
etmişse de Batı
özellikle Vatikan
Trabzon İmparatorunu
küçümseyerek "Laz
hükümdarı" olarak
tanımlamıştır [7].
Trabzon
imparatorları
başlangıçta diğer
Bizans (Doğu Roma)
imparatorları gibi
çift başlı (aetos)
figürünü sembol
olarak
kullanmışlarsa da
Latin işgalinin sona
ermesi ve
Konstantinapolis'de
yeniden yasal
yönetimin iktidarı
ele geçirmesiyle,
bir çatışmaya
sebebiyet vermemek
için bugün Trabzon
Ayasofya müzesinin
giriş kapısının
üzerinde rölyefi
bulunan tek başlı
kartal sembolü
tercih etmişlerdir.
Cenevizliler ile
Venedikliler,
Moğollar ile
Osmanlılar hatta
çeşitli Türkmen (Akkoyunlu
kabile federasyonuna
mensup) klanları ile
denge politikası
sürdürerek,
varlığını
sürdürebilen bu
zengin liman kenti,
İstanbul'un
fethinden sekiz yıl
sonra (1461) Fatih
Sultan Mehmet
tarafından
Karadeniz'deki
çeşitli beylikler,
İtalyan kolonileri
ve Kırım'la birlikte
ele geçirilerek İpek
yolunun stratejik
anahtarının Osmanlı
hakimiyetine girmesi
sağlanmıştır.
www.trabzon.gov.tr
|